اینفوگرافیک

مواضع تشکل‌های کارگری در برنامه‌های توسعه اول تا ششم

تدوین برنامه‌های توسعه پنج ساله به‌منظور تعیین اهداف و استراتژی‌های توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور، پس از پایان جنگ، از سال ۱۳۶۸ از سر گرفته شد و تا به امروز ادامه دارد. برنامه‌ریزی برای توسعه نیازمند مشارکت و ایفای نقش ذی‌نفعان است. تشکل‌های کارگری و کارفرمایی همواره یکی از ذی‌نفعان برنامه‌های توسعه اقتصادی کشور بوده‌اند اما حضور و مشارکت آنان در تدوین این برنامه‌ها چندان مشخص و معین نبوده است. با توجه به نتایج جستجوها به نظر می‌رسد که در دوران برنامه‌ریزی برنامه‌های سوم و چهارم توسعه بر نقش و مشارکت ذی‌نفعان در تدوین برنامه به‌قدری توجه شد که ثمرات ... مطالعه بیشتر
سند تحول قضایی- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

راهبرد مدیریت تعارض منافع در سند تحول قضایی

سند تحول قضایی بر مبنای هفت مأموریت اصلی قوه قضاییه برگرفته از تکالیف تعیین شده در قانون اساسی و سیاست‌های کلی نظام از سوی رئیس قوه قضاییه در دی ماه سال ۱۳۹۹ ابلاغ شد. در این سند ۳۰ راهبرد تحولی اجرای مأموریت‌های قوه قضاییه برشمرده شده است که یکی از این راهبردها مربوط به مدیریت تعارض منافع است. در فرایند نگارش سند تحول قضایی، هفت مأموریت اصلی قوه قضاییه منبعث از تکالیف تعیین شده در قانون اساسی و همچنین سیاست‌های کلی نظام، مبنای تدوین سند شد. مأموریت‌های یاد شده بدین شرح است: مأموریت ۱. «رسیدگی به تظلمات، تعدیات، شکایات، حل‌وفصل ... مطالعه بیشتر
اشتغال اتباع- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

تعارض درآمد و وظیفه در اداره اشتغال اتباع

مطابق ماده ۱۲۰ قانون کار، مهاجران خارجی که در ادبیات حقوقی و حتی در متن خود قانون کار نیز از آن‌ها تحت عنوان «اتباع بیگانه یاد می‌شود، «نمی‌توانند در ایران مشغول به کار شوند، مگر آنکه اولاً دارای روادید ورود با حق کار مشخص بوده ، ثانیاً مطابق قوانین و آیین‌نامه‌های مربوطه، پروانه کار دریافت دارند». بر این اساس، یک مهاجر خارجی حتی اگر که پاسپورت نیز داشته باشد، اشتغالش در ایران منوط به دریافت پروانه کار است. مهاجران افغانستانی عمده‌ترین بخش مهاجران خارجی را در ایران تشکیل می‌دهند. بنا به آمارهای رسمی جمعیت کارگران افغانستانی که دارای پروانه کار ... مطالعه بیشتر
تعارض منافع در صندوق‌های سرمایه‌گذاری

دعوت به کمپین تلفنی؛ بررسی ضوابط منع تعارض منافع در صندوق‌های سرمایه‌گذاری

مسئله تعارض منافع را می‌توان در هر سازمان و شرکتی یافت و حتی فراتر از آن در میان زندگی عمومی افراد. یکی از مکان‌هایی که این مسئله نمود پیدا می‌کند صندوق‌های سرمایه گذاری هستند که به دلیل رونق بازار بورس اوراق بهادار در اوایل سال جاری این شرکت‌ها نیز فعالیتشان رونق بیشتری یافت که این امر لزوم گسترش و رشد این بازار را دوچندان می‌کند. مسئله تعارض منافع در این صندوق‌ها می‌تواند از انجام معاملات شخصی کارمندان آن‌ها و سوءاستفاده از سرمایه سرمایه‌گذاران به وجود آید؛ سرمایه‌گذارانی که به دلیل عدم تخصص و زمان کافی به منظور حفظ و افزایش ... مطالعه بیشتر
پیمایش تعارض منافع در ویتنام

پیمایش تعارض منافع در ویتنام

از آنجایی که ویتنام می‌خواهد تا سال ۲۰۳۵ به کشوری مرفه با نهادهایی مدرن بدل شود، مدیریت تعارض منافع امری ضروری است زیرا این فرآیند مدرنیزاسیون نهادی مشخص خواهد ساخت که نهادهای دولت و بازار و قوانین و مقررات نسل بعد به چه شکلی خواهند بود. براساس پیمایش تعارض منافع در ویتنام که توسط بانک جهانی و سازمان بازرسی دولت ویتنام انجام شده است، موقعیت‌های تعارض منافع به شکل‌های گوناگونی شایع هستند. این شکل‌ها در همه شش گروه فعالیت‌های انجام شده به وسیله کارکنان بخش عمومی اتفاق می‌افتد که محتمل‌ترین آن‌ها در مدیریت تهیه [خرید]، صدور مجوز و تصویب پروژه، ... مطالعه بیشتر
تعارض منافع بانک مرکزی و شبکه بانکی

تعارض منافع بین بانک مرکزی و شبکه بانکی

  گستردگی نظام پولی و تأثیرگذاری آن بر تمامی پیکره‌ی جامعه، علاوه بر این‌که اهمیت ارزیابی تعارض منافع بین بانک مرکزی و شبکه بانکی را آشکار می‌نماید، دلیل بر ظرفیت بالای بروز موقعیت متعارض برای نقش‌آفرینان اصلی آن است. برای بهبود کیفیت ایفای نقش نظام بانکی در اقتصاد ملی باید زمینه تعارض منافع را در آن محدود نموده و موارد ناگزیر و ذاتی را قاعده‌مند ساخت. موفقیت در این هدف در گرو شناسایی صحیح مصادیق این پدیده و بسترهای بروز آن است. ازجمله ارتباطات موجود در نظام بانکی که می‌تواند دارای انواع تعارضات منافع بوده و تأثیر بسیار مخربی در ... مطالعه بیشتر
بانک مرکزی ایران- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

مصادیق تعارض منافع در بانک مرکزی ایران (قسمت ۲)

بانک مرکزی ایران علاوه بر تعارض وظایف که در اینفوگرافیک تعارض منافع بانک مرکزی (قسمت ۱) به آن پرداخته شد، درگیر موقعیت‌های تعارض وظایف دیگری نیز است. تعارضات منافعی همچون نظارت بر خود، ارتباطات سهامداری، دریافت هدیه، اشتغال بیرونی و ارتباط خویشاوندی که بالفعل شدن هر یک از این تعارضات می‌تواند منجر به فسادهای مالی و غیرمالی جبران ناپذیری شود. به عنوان مثال در تعارض منافع نظارت بر خود عدم عضویت نماینده‌ای از بخش معاونت نظارت بانک مرکزی، که شناسایی تخلف و بررسی آن را بر عهده دارد، و در مقابل عضویت یک نفر از مدیران عامل بانک‌ها، که در ... مطالعه بیشتر
تعارض وظایف- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

تعارض منافع در بانک مرکزی (قسمت ۱): تعارض وظایف

وظایف بانک مرکزی در ایران متعدد بوده و شامل سیاست‌گذاری پولی و ارزی؛ نظارت بر بانک‌ها؛ حراست از استواری نظام پرداخت‌ها؛ تلاش برای کنترل نرخ تورم؛ ثبات نظام پرداخت و بقای شبکه بانکی؛ و انطباق بانک‌ها با قوانین می‌باشد. این اهداف و وظایف مختلف ممکن است بانک مرکزی را در موقعیت‌های تعارض منافع که مهمترین آن‌ها تعارض وظایف است، قرار دهد. از مهم‌ترین مصادیق تعارض وظایف در بانک مرکزی می‌توان به تعارض وظیفه ثبات نظام پرداخت و استواری و بقای بخش بانکی با وظیفه نظارت بر بانک‌ها و انطباق عملکردشان با قوانین اشاره کرد. از آن‌جا که برخورد قاطع بانک ... مطالعه بیشتر
مسئله‌محور- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

رویکرد مسئله‌محور برای حل مسائل توسعه‌ای

در پاسخ به مسائل توسعه می‌توان دو نوع نگاه مسئله‌محور و راه‌حل‌محور را از یکدیگر تمییز داد. این دو رویکرد در جدول به شکل اغراق شده و ساده‌سازی شده توصیف شده‌اند و روشن است که  جزئیات زیاد دیگری وجود دارد. اگرچه ممکن است در نگاه اول نام رویکرد راه‌حل‌محور و  رهبرمحور (SLDC) آشنا به نظر نرسند اما عناصری ضمنی از  این رویکرد به تغییرات را می‌توان در  نظریات سنتی و غالب و در نظریات جدید توسعه مشاهده کرد. روایت SLDC ساده است: یک راه‌حل مشخص که توسط فردی معین و در زمانی خاص اتخاذ می‌شود و سپس از طریق سیستم ... مطالعه بیشتر
تعارض منافع اشتغال بیرونی- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

تعارض منافع اشتغال بیرونی در وزارت نیرو

تعارض منافع اشتغال بیرونی ناظر بر موقعیتی است که کارمند دولتی به طور همزمان در جایگاهی دیگر و مرتبط با حوزه شغلی‌اش فعالیت کند. این همزمانی فعالیت‌ها می‌تواند مرتبط با مالکیت یا سهامداری شرکت‌های مربوط در حوزه تخصصی باشد. از سوی دیگر برخی از عناوین شغلی همچون پیمانکاری و مهندسی مشاور نیز می‌تواند به عنوان شغل همزمان برای حقوق‌بگیران دولت، ‌مصداق تعارض منافع باشد. برخی از این مشاغل ممکن است در بین کارمندان، کار غیررسمی محسوب شود. همچنین اگر حقوق‌بگیر دولتی حتی در فعالیت‌های داوطلبانه و بدون دستمزد که نزدیک به حوزه تخصصی‌اش است، عضو باشد و یا دارای مناصب ... مطالعه بیشتر

تعارض منافع در مشارکت عمومی ـ خصوصی

خصوصی‌سازی یکی از بزرگ‌ترین و برجسته‌ترین سیاست‌های قرن گذشته در حیطه اقتصاد بوده است؛ به گونه‌ای که تقویت‌ کارایی و بهبود رفاه را به دنبال داشته است. اگر رسالت (مأموریت) خصوصی‌سازی خلق ارزش از منابع موجود تعریف شود، می‌توان ادعا نمود که خصوصی‌سازی می‌تواند ارزش‌هایی را که در سایه اقتصاد دولتی اجازه رشد پیدا نکرده‌‌اند، احیا کند. این مهم از مجرای افزایش بهره‌وری می‌گذرد. به بیان بهتر، با منابع و عوامل تولید کنونی می‌توان ارزش بیشتری خلق و مطلوبیت اجتماعی بیشتری کسب کرد. مشارکت عمومی ـ خصوصی را می‌توان مدلی برای تامین مالی پروژه‌های زیرساختی، زیر بنایی و طرح‌های تملک ... مطالعه بیشتر
تعارض میان منافع پزشکان و سازمان تامین اجتماعی

بخش درمان؛ در تعارض میان منافع پزشکان و سازمان تامین اجتماعی

معاونت درمان سازمان تأمین اجتماعی یکی از سه معاونت کارکردی این سازمان است که در واقع بخشی از مهم‌ترین وظایف و مأموریت‌های سازمان تأمین اجتماعی را برعهده دارد. یکی از مسائل مهم و اساسی‌ای که کارشناسان در خصوص این معاونت ذکر می‌نمایند، حضور پزشکان در رأس مدیریت بخش‌های گوناگون این معاونت است. بحث بر سر اینکه آیا حضور یک پزشک که خود دارای منافعی در حوزه درمان است، در رأس امور این معاونت می‌تواند درست باشد و یا اینکه باید به جای پزشکان افرادی با تخصص‌های مدیریتی که خود هیچ ارتباطی با حوزه پزشکی و منافعی در زمینه درمان ندارند، ... مطالعه بیشتر
تعارض درآمد و وظیفه در مدیریت پسماند

تعارض درآمد و وظیفه در مدیریت پسماند

پیمانکاران بسیاری برای خدمات شهری در هر یک از حوزه‌های فضای سبز، رفت و روب و جمع‌آوری پسماند و حوزه بازیافت وجود دارند. در حال حاضر برای ۱۲۵ ناحیه شهر تهران  ۱۲۵ قرارداد برای رفت و روب و جمع‌آوری پسماند تر منعقد می‌شود. چون برخی از پیمانکاران ۲، ۳ یا ۴ ناحیه را تحت پوشش دارند، در مجموع حدود ۷۰ پیمانکار در حوزه پسماند تر و رفت و روب معابر در حال فعالیت هستند. برای پسماند خشک هم برای هر منطقه یک پیمان منعقد می‌شود، که در مجموع مناطق ۲۲ گانه، ۲۲ پیمان هم در حوزه پسماند خشک وجود دارد. ... مطالعه بیشتر
اقدامات حمایت‌طلبی- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

اقدامات حمایت‌طلبی

درباره شبکه بین‌المللی توسعه باند «باند» شبکه‌ای است متشکل از بیش از ۴۰۰ سازمان مردم‌نهاد بریتانیا است؛ ؛ سازمان‌هایی که طیفی از نهادهای تخصصی کوچک تا نهادهای بین‌المللی بزرگ را در بر می‌گیرند. این شبکه در سال ۱۹۹۳ با ۶۱ عضو راه‌اندازی شده و درزمینۀ توسعۀ بین‌المللی و توسعۀ آموزش فعالیت می‌کند. هدف باند بهبود میزان و کیفیت مشارکت انگلیس و اروپا در توسعه بین‌المللی، ریشه‌کن‌کردن فقر جهانی و دفاع از حقوق بشر است. نقطۀ آغاز فرآیند اقدامات حمایت طلبی برای طراحی استراتژی حمایت طلبی هیچ راه تماماً «درستی» وجود ندارد و همه روش‌ها متفاوت از یکدیگر هستند. در این ... مطالعه بیشتر

الفبای حمایت‌طلبی

درباره بنیاد اندِوِر (Endevour) بنیاد اندِور یک موسسه خیریۀ غیرانتفاعی است که در شهر بریزبن، در کوئینزلندِ استرالیا مستقر است. این بنیاد از بزرگ‌ترین ارائه‌دهندگان خدمات به معلولین در استرالیا، با بیش از ۱۸۰۰ پرسنل است و توسط ۱۲۰۰ داوطلب پشتیبانی می‌شود. در کتابچه راهنمای حمایت‌طلبی اندور تعاریف مختلفی برای حمایت‌طلبی ذکر شده است: حمایت‌طلبی عملی است که با هدف تغییر سیاست‌ها، مواضع یا برنامه‌های نهادهای مختلف انجام می‌شود. حمایت‌طلبی عبارت است از مطرح‌کردن یک ایده، توصیۀ آن یا دفاع از آن، پیش از سایر افراد. حمایت‌طلبی توجه جامعه را به یک مسئلۀ مهم جلب می‌کند و تصمیم‌گیرندگان را به ... مطالعه بیشتر
مقررات تعارض منافع در ایران- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

مهم­ترین مقررات تعارض منافع در ایران

درچند سال اخیر موضوع تعارض منافع برای بسیاری از سیاست‌گذاران تبدیل به یک مسئله سیاستی شده است. تا جایی که می‌توان ادعا کرد لایحه مدیریت تعارض منافع یکی از مهم‌ترین لوایح ارسالی دولت بوده است. مقررات تعارض منافع در کشورهای مختلف سطحی از قوانین مادر، بخشنامه‌ها، هیئت‌ها و غیره را تشکیل می‌دهد. در ایران اگر برخی قوانین عمومی را که به‌صورت غیردقیق برخی موقعیت‌های تعارض منافع را محدود کرده‌اند کنار بگذاریم (همانند ‌قانون راجع به منع مداخله وزرا و نمایندگان مجلسین و کارمندان در معاملات دولتی و کشوری ‌مصوب ۲ دی‌ماه ۱۳۳۷) اصلی‌ترین تلاش‌ها برای وضع مقررات تعارض منافع از دولت دوازدهم و بخشنامه عباس آخوندی با ... مطالعه بیشتر
کنترل تعارض منافع- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

توصیه‌های بانک جهانی در جهت کنترل تعارض منافع

کنترل تعارض منافع باید به‌موازات ساده‌سازی روندهای مدیریت دولتی، مدیریت بهینه ساختارهای امور دولتی و تقویت شفافیت، پوشش رسانه‌‌ای و پاسخگویی مدیریت دولتی انجام شود. همچنین سرعت بخشیدن به اصلاح رویه‌های مدیریتی برای از بین بردن یا به حداقل رساندن تماس مستقیم میان کارکنان بخش عمومی و شهروندان و کسب‌وکارها در عمل باعث کاهش خطر بروز تعارض منافع می‌شود. کنترل بهتر ساختارهای امور دولتی با اعمال محدودیت‌های سخت بر کارکنان بخش عمومی، ازجمله مدیریت بر دارایی‌هایشان و درآمدها و عملکردشان، می‌تواند از بروز تعارض منافع پیشگیری کند. این امر باعث می‌شود که تشخیص و رسیدگی به تخلفات ناشی از آن ... مطالعه بیشتر
موقعیت‌های تعارض منافع در آموزش‌وپرورش- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

مصادیق تعارض منافع در آموزش‌ و پرورش: بخش دوم

وزارت آموزش‌وپرورش و سازمان‌های تابعه آن همانند سایر دستگاه‌های دولتی با موقعیت‌های تعارض منافع متعددی مواجه هستند که موجب شده، از اهداف و وظایف ماهوی خود فاصله بگیرند. از جمله موقعیت‌های شایعی که بسیاری از خانواده و دانش‌آموزان با آن مواجه شده‌اند موقعیت مشاوران مراکز خصوصی کنکور است. مدارس در ازای دریافت مبلغی به مراکز کنکور خصوصی مجوز می‌دهند در مدارسشان کلاس‌های مشاوره کنکور برگزار کنند. از آنجا که حضور در این کلاس‌ها رایگان است، بسیاری از دانش‌آموزان در آن شرکت می‌کنند؛ اما مشاوران مراکز خصوصی از این کلاس‌ها برای جذب دانش آموزان به مراکز خصوصی کنکور خود استفاده می‌کنند. ... مطالعه بیشتر
مصادیق تعارض منافع در آموزش و پرورش- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

مصادیق تعارض منافع در آموزش و پرورش- بخش اول

همان‌طور که اشاره شد به دلیل آنکه عامه مردم از طریق مدارس دولتی و خصوصی با وزارت آموزش‌وپرورش سروکار دارند؛ مصادیق تعارض منافعی را که در مدارس رخ می‌دهد به‌وفور تجربه کرده‌اند. استعدادیابی ازجمله این مصادیق است. این موقعیت هنگامی رخ می‌دهد که برخی مسئولین یا معلمین مدارس دولتی مالک یا سهامدار مدارس خصوصی باشند. این امکان وجود دارد که آن‌ها دانش‌آموزان بااستعداد مدارس عمومی را شناسایی کرده و به مدارس خصوصی خود هدایت کنند. این روند باعث تهی شدن مدارس دولتی از دانش‌آموزان بااستعداد، مستحیل شدن انگیزه معلمان مدارس دولتی برای تدریس و نهایتاً کاهش کیفیت آموزش عمومی رایگان ... مطالعه بیشتر
موقعیتهای تعارض منافع آموزش و پروزش- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

موقعیت­های فرضی تعارض منافع در آموزش و پرورش: تجارب جهانی

آموزش و پرورش به عنوان یکی از ارکان رشد و توسعه هر جامعه و تعیین کننده میزان آسیب­ پذیری اعضای آن در برابر ناهنجاری­ ها و انواع آسیب­ های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و … همواره در اغلب جوامع موردتوجه خاص اعضای جامعه، روشنفکران و اندیشمندان و سیاست­گزاران قرار دارد. از این جهت موضوع شکل ­گیری موقعیت­های تعارض منافع در آموزش و پرورش بسیار حساس ­تر از نهادهای دیگر است زیرا نتایجش بسیار فراگیرتر است و می­تواند با زیست نسل­ های آینده ارتباط داشته باشد. مدیریت موقعیت­های تعارض منافع در آموزش و پرورش باید از بالاترین سطوح مدیریتی تا پایین­ ترین ... مطالعه بیشتر