چندرسانه‌ای

تعارض منافع در بخشنامه وزارت آموزش و پرورش- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

موقعیت‌های تعارض منافع در بخشنامه وزارت آموزش و پرورش ناظر به چه مواردی است؟

انتقادات بسیاری در سال‌های اخیر به وضعیت آموزش و پرورش در کشور مطرح شده است و با شتاب گرفتن تحولات در آن میزان انتقادات هم رشدی فزاینده داشته است. بررسی بسیاری از نقدهای ذکر شده مشخص می‌کند که بخش قابل توجهی از مشکلات آموزش و پرورش در ایران ناشی از شکل‌گیری انواع موقعیت‌های تعارض منافع در آن است. بسیاری از چنین موقعیت‌هایی ناشی از ارتباط تنگاتنگ آموزش و پرورش دولتی با بخش خصوصی است که موجب شده است بسیاری از مدیران در سطوح گوناگون علاوه بر اشتغال به کار در بخش دولتی در بخش خصوصی نیز به مشغول باشند. همچنین ... مطالعه بیشتر
آزمایشگاه های معتمد محیط زیست- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

آزمایشگاه­های معتمد محیط­ زیست در کجای پازل تعارض منافع قرار دارند؟

سازمان حفاظت محیط‌­زیست به عنوان یک دستگاه حاکمیتی متولی حفاظت و بهسازی محیط‌ زیست، موضوع پایش واحدهای آلاینده را به آزمایشگاه‌های معتمد خود واگذار کرده است. آزمایشگاه معتمد آزمایشگاهی است که در بخش خصوصی یا دولتی فعال است و توانایی آن جهت سنجش یک یا چند پارامتر محیط‌زیستی براساس ضوابط و مقررات جاری مورد تأیید سازمان است. از یک سو براساس بند الف ماده 61 قانون برنامه چهارم توسعه، واحدهای صنعتی کوچک و بزرگ موظفند تا وضعیت آلودگی خود را به شکل خوداظهاری به سازمان محیط زیست اعلام کنند. در سال 1397، تعداد 285 آزمایشگاه معتبر در سراسر کشور وجود ... مطالعه بیشتر

«در گل گیر کردن» توانمندی اجرایی حکومت

نتایجی که ارائه شده از دو برآورد اصلی برای میزان توانمندی حکومت هر کشور در سال 2012 استفاده می‌کند که براساس شاخص تهیه شده از توانمندی حکومت (از 0 تا 10) و رشد میان مدت توانمندی حکومت به عنوان میانگین نرخ‌های رشد کیفیت حکومت از سال 1996 تا 2012 است. منظور از در گل‌گیر کردن توانمندی اجرایی حکومت این است که حکومت‌ها توانی برای حل مشکلات خود ندارند و تلاش‌های آنها بی‌فایده است؛ به مانند کامینونی که در گِل گیر کرده است. هدف از این برآورد بررسی این مسئله است که در کشورهای درحال توسعه میزان توانمندی حکومت چه وضعیتی ... مطالعه بیشتر

بخش بیمه؛ در تعارض میان منافع سازمان یا بیمه شدگان

بخش بیمه‌ای سازمان تأمین اجتماعی ارتباط مستقیمی با مردمی دارد که در قالب کارفرما و کارگر با سازمان در ارتباط هستند و وجود تعارض منافع در این بخش تأثیرات مستقیم و فوری بر آنان می‌گذارد. برای مثال یکی از مصادیق تعارض منافع تأمین اجتماعی در بخش بیمه‌ای، در هیأت رسیدگی به مطالبات بروز می‌یابد؛ این هیأت که مسئول رسیدگی به اختلافات میان کارفرما و سازمان است، باید بی‌طرف باشد اما ترکیب اعضایش آن را به سوی دفاع از منافع سازمان سوق می‌دهد و بدین ترتیب بسیار محتمل است که عدالت را در مورد کارفرمایان رعایت نکند. مطالب مرتبط: بخش سرمایه ... مطالعه بیشتر

بخش سرمایه گذاری و درمان؛ در تعارض میان منافع سازمان و بخش خصوصی

سازمان تأمین اجتماعی ارتباطی مستقیم با منافع بخش بزرگی از اعضای جامعه دارد و مستقیماً با پول حق بیمه آنها اداره می‌شود. اما بخش‌های مختلف این سازمان به دلیل قرار گرفتن در موقعیت‌های تعارض منافع گهگاه منافع عمومی را قربانی منافع شخصی گروه‌های مختلف درون و بیرون سازمان می‌کنند. برای مثال در شستا که یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های سرمایه‌گذاری کشور است، مدیران سازمان خود عضو هیأت مدیره شرکت‌های زیرمجموعه شده‌اند و در نتیجه به جای نظارت بر فعالیت این شرکت‌ها و جلوگیری از تخلف، منافع خود را لحاظ می‌کنند. در بخش درمان هم حضور پزشکان موجب شده است که در ... مطالعه بیشتر
تعارض منافع در بانک مرکزی- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

تعارض منافع در بانک مرکزی

اتحاد قاعده‌گذار و مجری به عنوان یکی از انواع تعارض منافع در بانک مرکزی تبعات اقتصادی جدی‌ای برای تمام شهروندان یک جامعه از زنان خانه‌دار تا سرمایه‌گذاران و کارفرمایان دارد. حداقل سه مکانیزم تاثیرگذاری این نوع تعارض منافع بر اقتصاد را می‌توان شناسایی کرد در صورت رفع آن بخش بزرگی از مشکلات اقتصادی مرتفع خواهد شد. اول آنکه موجب تشدید کسری بودجه می‌شود. یعنی دولت بدون نگرانی از کسری بودجه و با اتکا به پول بدون پشتوانه به تدوین بودجه‌هایی می‌پردازد که از همان ابتدا دچار کسری است. دوم آنکه از طریق سیاست‌های بانک مرکزی مثل جلوگیری از اتخاذ سیاست ... مطالعه بیشتر

رهبری عمومی در شرایط بحران: ارتباطات و اطلاع رسانی

چند ایده خوب در زمینه ارتباطات وجود دارد که باید در طول چنین دوره دشواری در هر زمانی که با دیگران درگیر موضوع هستید آنها را در نظر بگیرید: آرام باشید صادق و منسجم باشید حرفه‌ای و خودمانی باشید حضور داشته باشید و محسوس باشید از زبان تبلیغاتی استفاده کنید مطالب مرتبط: رهبری عمومی در شرایط بحران: رهبری چندکنشگری رهبری عمومی در شرایط بحران: سوگیری دسترس‌پذیری رهبری عمومی در شرایط بحران: کمک به مردم برای فائق آمدن به محدودیت‌ها رهبری عمومی در شرایط بحران: عارضه فلج‌شدگی مدیریت بحران سیلاب گلستان در «دام قابلیت» توزیع رهبری در شرایط بحران ... مطالعه بیشتر

رهبری عمومی در شرایط بحران: رهبری چندکنشگری

رهبران باید نقش‌های متعددی را پذیرا باشند: مجوزدهندگان انگیزه‌دهندگان جمع‌کنندگان اتصال‌دهندگان تعیین‌کنندگان مسئله ایده‌پردازان مشوق‌ها (یا قدرت دهندگان) تأمین‌کنندگان منابع و مجریان تحقیقات نشان می‌دهد رهبرانی که واقعا به مردم خود کمک کردند تا بهتر عمل کرده و کارهای سخت‌تری انجام دهند به ندرت بیش از سه نقش را بازی می‌کنند. حتی افرادی که ما گاهی آن‌ها را «قهرمان» می‌نامیم (یا شاید سرپرستان) به این قانون سرانگشتی عقیده دارند. مطالب مرتبط: رهبری عمومی در شرایط بحران: ارتباطات و اطلاع رسانی رهبری عمومی در شرایط بحران: سوگیری دسترس‌پذیری رهبری عمومی در شرایط بحران: کمک به مردم برای فائق آمدن به محدودیت‌ها ... مطالعه بیشتر

رهبری عمومی در شرایط بحران: سوگیری دسترس‌پذیری

اول: ذهن ما هنگام پردازش تصمیمات تمایل دارد ابتدا به سراغ اطلاعاتی برود که بازیابی آن‌ها آسان است (آن‌چه که «سوگیریِ دسترس‌پذیری» خوانده می‌شود). دوم، ذهن ما هنگام پردازش تصمیمات در جستجوی اطلاعاتی است که آن‌چه را تا پیش از این باور داشتیم تأیید کند (آن‌چه که «سوگیری تأیید» خوانده می‌شود.) سوم، ذهن ما گاهی اوقات احتمال رخداد چیزی را زیادتر از حد تخمین می‌زند (آن‌چه که «سوگیریِ واپس‌نگری» یا «سوگیری سهل‌انگاری» نامیده می‌شود). چهارم، شما بایستی سرقت مسلحانۀ ذهنی را بشناسید؛ واکنش توقف، مبارزه و پروازِ غریزی. مطالب مرتبط: رهبری عمومی در شرایط بحران: کمک به مردم برای فائق ... مطالعه بیشتر

رهبری عمومی در شرایط بحران: ظرفیت های محدود

با توجه به همه‌گیری جهانی کرونا و بحران پیچیده‌ای که این بیماری ویروسی برای کشورها پدید آورده، نویسندگان کتاب تصمیم گرفته‌اند طی سلسله یادداشت‌هایی به طرح برخی نکات راهگشا برای شرایط بحران با الهام از مفاهیم و رویکرد «توانمندسازی حکومت» و روش «انطباق تکرارشونده مسئله‌محور» (PDIA) بپردازند. از آنجا که ایران نیز بیش از یک ماه است درگیر این بحران شده و بر اساس قرائن تا دو ماه دیگر ابعاد و عوارض این بحران ادامه دارد، مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه اقدام به ترجمه‌ی این یادداشت‌ها می‌کند تا الهام‌بخش سیاستگذاران و رهبران عمومی و کنشگران حاکمیتی درگیر در این پدیده ... مطالعه بیشتر

رهبری عمومی در شرایط بحران: کمک به مردم برای فائق آمدن به محدودیت‌ها

باید با چه کسی ارتباط بگیرید؟ (برای بعضی خانواده‌شان، برای برخی دیگر زیردستان‌شان، برای برخی دانشجویانشان و عده‌ای یک ملت) چگونه می‌تواند «حضور داشته باشید و در چشم» این افراد باشید؟ (آیا می‌توانید دیدارهای مرتب خانوادگی ترتیب دهید، یا یک گروه واتساپی برای پرداختن به این موضوع ایجاد کنید یا مرتب از طریق تلویزیون اطلاع‌رسانی کنید؟) این اطلاعات را بایستی چگونه به اشتراک بگذارید که ترس‌ها و اضطراب‌ها را آرام کنید؟ (به اینکه چطور نخست‌وزیر سنگاپورر در مراحل اولیه و پیشرفتۀ بحران کرونا مردم‌اش را خطاب قرار می‌دهد توجه کنید؛ اینکه که او چگونه به‌آرامی و به‌روشنی آن‌چه در حال ... مطالعه بیشتر

رهبری عمومی در شرایط بحران: عارضه فلج‌شدگی

نخست، مسئولیت‌پذیر باشید، از گذشته عبرت بگیرید و دست از مقصر جلوه دادن دیگران بردارید. دوم، آرام باشید: سریع پاسخ دهید، نه عجولانه. سوم، سازگار باشید؛ هیچ رویکرد ایده‌آلی برای مواجهه با بحران وجود ندارد. مطالب مرتبط: حساب کشی از شرکت های دولتی قبل از بودجه حساب واحد خزانه چیست؟ شفافیت در نظام پزشکی از چه نوع بوروکراتی باید اعاده حیثیت کرد؟ چهار اصل PDIA مدیریت مطلوب بحران ... مطالعه بیشتر

تقلید همسان: سیاست‌گذاری برای کسب مشروعیت

  با شیوع کویید-19 در جهان و تایید سازمان بهداشت جهانی مبنی بر وضعیت پاندمیک (عالم‌گیری) کشورهای مختلف برنامه‌های گسترده‌ای برای مواجهه با آن تدارک دیدند. در این میان برخی کشورها توانستند به صورت موفقیت‌آمیزتری این بحران را مدیریت کنند. با توجه به اینکه وضعیت عالم‌گیری برای اکثر کشورهای جهان موقعیتی ناشناخته بود و از طرف دیگر پیامدهای گسترده‌ای در حوزه‌های بهداشتی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی داشت؛ اندیشکده‌ها و موسسات مطالعاتی حوزه سیاست‌گذاری عمومی شروع به تولید گزارش‌ها، مقالات و خلاصه‌های سیاستی درباره مواجهه با این عالم‌گیری کردند. بخش گسترده‌ای از اقدامات این موسسات به رصد سیاست‌های کشورهای مختلف جهان، ... مطالعه بیشتر

ماده 100 شهرداری: راهکار قانونی کردن تخلفات ساخت و ساز

یکی از گلوگاه‌های اصلی تخلفات و ناهنجاری‌ها در بخش شهرسازی، اختیارات کمیسیون‌های ماده 100 شهرداری‌ها در اخذ جریمه است؛ تبصره‌های 2 تا 6 قانون ماده 100 شهرداری این کمیسیون را مخیر کرده که با اخذ جریمه مالی، تخلفات ساخت و ساز مانند احداث بنای بدون پروانه، عدم احداث پارکینگ قابل استفاده و تراکم اضافی را نادیده بگیرد. لذا این کمیسیون همواره در دوراهی تعارض منافع، یعنی انتخاب بین انجام وظایف خود که پیشگیری از تخلفات ساختمانی و صدور حکم تخریب یا اصلاح است، و راه دوم یعنی افزایش درآمد از طریق تبدیل تخلفات به جریمه مالی قرار دارند. از جمله ... مطالعه بیشتر

تعارض درآمد و وظیفه: شاهرگ درآمدی شهرداری ها تخلفات سازمانی

تعارض درآمد و وظیفه اصلی‌ترین مسئله‌ای است که درآمدهای این سازمان را در تعارض با منافع عمومی شهروندان قرار می‌دهد. شهرداری گسترده‌ترین نهاد عمومی غیردولتی در ایران است که با وجود وظایف و مسئولیت‌های بیشماری که در مدیریت شهری به عهده دارد، بودجه دولتی دریافت نمی‌کند. عوارض نوسازی و عمران شهری که به صورت سالانه از تمامی مالکانی که اراضی و ساختمان‌های آن‌ها در محدوده شهری قرار دارد، دریافت می‌شود و در تمامی کشورهای پیشرفته جزو درآمد اصلی شهرداری‌ها به شمار می‌آید، در ایران بخش بسیار کوچکی (کمتر از 1 درصد) از بودجه این سازمان را تشکیل میدهد. بخش عمده ... مطالعه بیشتر

آیا حمایت دولت از فقرا در برابر کرونا کافی است؟

از اسفند ماه سال 1398 بحران همه‌گیری کرونا وارد ایران شد و دولت برای قطع زنجیره سرایت آن مجبور به تعطیلی بسیاری از بنگاه‌ها و فعالیت‌های تولیدی شد. بر همین اساس دولت برنامه‌های حمایتی را از خانوارهای آسیب دیده از بحران در پیش گرفت که شامل کمک ماهیانه 200 تا 600 هزار تومانی برای افراد فاقد درآمد ثابت است. با این طرح در انتهای هر ماه 4 صدک اول درآمدی با احتساب یارانه ماهیانه و حمایت معیشتی مبلغی معادل 854 هزار تومان (خانوار 4 نفره) دریافت خواهند کرد، اما با توجه به خط فقر در سال 1398 و نیز تعدیل ... مطالعه بیشتر
کرونا ویروس- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

توزیع رهبری در شرایط بحران

“گماشتن یک شخص واحد به سمت هماهنگ‌کنندۀ اقدامات علیه بحران توسط رئیس دولت بسیار اهمیت دارد. رؤسای دولت‌ها نمی‌توانند مسئولیت و پاسخ‌گویی‌شان را به دیگران واگذار کنند (چون آن‌ها هستند که به مردم‌شان پاسخگو هستند) اما کارها را می‌توانند واگذار کنند و باید واگذار کنند. رهبر بایستی از انجام مستقیم کارها اجتناب کند تا برای تصمیم‌گیری توان داشته باشد یعنی یک عضلۀ تصمیم‌گیری که باید دوباره و دوباره و بیش از حد مورد استفاده قرار بگیرد. نیاز نیست در این موقعیت‌ها رهبری بر عهدۀ عالی‌رتبه‌ترین مقام یا دانشمندترین فرد باشد. با این‌حال این فرد بایستی دارای مهارتِ تطبیق‌پذیری رهبری و ... مطالعه بیشتر

راه هایی که به آزادی ختم می شوند

  رابینسون و عجم اوغلو پس از انتشار کتاب موفق «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند»، آخرین اثر خود را با عنوان «راه باریک آزادی» در سال 2019 منتشر کرده‌اند که به تازگی به فارسی ترجمه شده است. نکته محوری در این کتاب آن است که از نظر نویسندگان تنها جوامعی توانسته‌اند در راه باریک آزادی قدم بگذارند و بدون لغزیدن به ورطه هرج و مرج یا استبداد به مسیر خود ادامه دهند که این بخت را یافته‌اند تا یک لویاتان به زنجیر کشیده را در جامعه پدید آورند که ضمن داشتن اقتدار کافی برای مهار خشونت‌های احتمالی و برقراری نظم، امکان ... مطالعه بیشتر

دام قابلیت چیست؟

ملزم کردن سازمان‌ها و نهاد‌ها به انجام برخی وظایف، پیش از اینکه آن‌ها واقعا قابلیت انجام دادنش را داشته باشند، فشار بسیار زیادی به سازمان و عاملانش وارد می کند و حتی به فروپاشی آن قابلیت کوچک ساخته شده می انجامد. وقتی چنین فرآیندهایی مدام تکرار می شوند، تحمل بار زودهنگام باعث تقویت دام قابلیت می شود؛ با خواستن خیلی زیاد، خیلی زود و خیلی مداوم چیزهایی که خیلی کم داریم،امکان‌پذیری و مشروعیت اصلاحات و قابلیت‌سازی در معرض خطر قرار می‌گیرد. با وجود تلاش‌های آگاهانه و با نیت خیر بازیگرهای داخلی(پیشگامان اصلاحات) و سازمان‌های توسعه بیرونی برای شتاب بخشیدن به ... مطالعه بیشتر

صنعت برق گرفتار دام تعارض منافع

برق جزو جدایی ناپذیر زندگی امروز است و عدم دسترسی کافی به آن منجر به فقر انرژی گردد. تعارض منافع در صنعت برق هم می‌تواند به این فقر دامن بزند. شناسایی گلوگاه‌های تعارض منافع در صنعت برق می‌تواند علاوه بر امکان دسترسی همگان به این منبع، فرصت‌های ارتکاب به فساد را کاهش دهد. در این اینفوگرافی پنج موقعیت تعارض منافع در صنعت برق مورد توجه قرار گرفته است. موقعیت‌هایی که یک سمت آن منفعت عمومی را شامل می‌شود و سمت دیگر منفعت شخصی و سازمانی است و هر فردی ممکن است درگیر در این دوگانه‌ها شود. مطالب مرتبط: تعارض منافع ... مطالعه بیشتر