انطباق تکرارشونده‌ی مسئله‌محور (PDIA)

تجربۀ برنامۀ IPP: ندای کنگو جان تازه گرفت

این توضیح برگرفته از یادداشت کوتاهی است که دانش‌پذیران دوره‌ی آموزشی توانمندسازی حکومت با روش PDIA دانشگاه هاروارد از تجربه‌ی عملی خود در کاربست این روش ارائه کرده‌اند. مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه در راستای معرفی تجارب عملی و نمونه‌های کاربست روش PDIA برای اعمال اصلاح در سیستم اداری و بخش خصوصی کشورهای مختلف نسبت به ترجمه و انتشار یادداشت‌های منتشرشده در وبلاگ توانمندسازی حکومت دانشگاه هاروارد اقدام می‌کند. این یادداشت‌ها گرچه متضمن توضیح کامل یک تجربه‌ی عملی بر اساس رویکرد PDIA نیست، اما نمونه‌هایی از چالش‌ها و ظرفیت‌های روش PDIA برای مواجهه با مسائل محلی را به نمایش می‌گذارد. ... مطالعه بیشتر

کار تیمی و رهبریِ چند کنش‌گری

مقدمه: فوتبال به‌مثابه زندگیِ حرفه‌ای می‌توان فوتبال را به ساختار بخشی از یک دولت مشابه دانست. در باشگاه، سرمربی به عنوان مقام رسمی، دارای اقتدار و توان اجرایی، به‌منظور جامه عمل پوشاندن به برنامه‌ها و چشم‌اندازهای مطلوب خویش است. سرمربی در این جایگاه، همان مقام رسمی دولتی است که فرآیند تغییر و تیم‌سازی را بر عهده دارد. البته در این میان، سرمربی، نقش قهرمان یا رهبر تام را ندارد بلکه به مثابه رهبری چندکنش‌گری، بازوهای اجرایی از جمله دستیاران اول تا سوم، مدیر اجرایی، پزشک تیم و … او را همراهی می‌کنند. باشگاه فوتبال «منچستر یونایتد» یکی از باشگاه‌های فوتبال ... مطالعه بیشتر
پیامدهای مخرب تعارض منافع- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

ملزومات توفیق در مدیریت تعارض منافع در آموزش و پرورش

مهلت دوماهه مهمترین ماده بخشنامه وزیر آموزش و پرورش در راستای مدیریت تعارض منافع در این وزارتخانه اخیراً به پایان رسید. محسن حاجی‌میرزایی اواخر خردادماه بود که خبر از برنامه‌ی این وزارتخانه برای مدیریت تعارض منافع در بخش‌هایی نظیر مدرسه‌داری مدیران دولتی، سازمان نوسازی، توسعه وتجهیز مدارس، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی و …. داد و در فاصله‌ی کوتاهی بخشنامه‌ای توسط وزارت آموزش و پرورش به تمامی ادارات و سازمان‌های زیرمجموعه‌ی آن ابلاغ شد که در آن تاکید شده بود مشمولان بخشنامه که خود یا بستگانشان مرکز آموزشی و پرورشی غیردولتی از قبیل آموزشگاه علمی آزاد، آموزشگاه زبان خارجی، ... مطالعه بیشتر
موج دوم پاندمی کرونا- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

فاز دوم خروج از بحران کرونا

موج اول پاندمی کرونا در اغلب کشورهای جهان ظاهری هم‌گون داشت. از الگوهای شیوع تا شیوه ی مقابله ی دولت‌ها با بحران کووید-۱۹ در سرتاسر دنیا مشابه یکدیگر به‌نظر می‌رسید. در سلسله یادداشت‌هایی که پیش از این منتشر شد ابعاد مختلف رهبری این بحران با تکیه بر روش «انطباق دائم مسئله‌محور» مورد بحث قرار گرفت. حال با فروکش کردن موج اول ویروس و ظهور موج دوم در برخی کشورها، مقابله با این بحران وارد فاز جدیدی می‌شود. این‌ها همه درحالی‌است که جهان با رکود اقتصادی بی‌مانندی دست‌وپنجه نرم می‌کند. پیتر هرینگتون، عضو تیم مبارزه با شیوع ابولا در لیبریا، در ... مطالعه بیشتر
کتاب توسعه به مثابه توانمندسازی حکومت: شواهد، تحلیل، عمل- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

توسعه به مثابه توانمندسازی حکومت: شواهد، تحلیل، عمل

با استقبال کم‌نظیر پژوهشگران و سیاست‌گذاران از کتاب «توانمندسازی حکومت: شواهد، تحلیل، عمل» مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه جهاد دانشگاهی با همکاری نشر روزنه اقدام به انتشار چاپ دوم این کتاب با عنوان «توسعه به مثابه توانمندسازی حکومت: شواهد، تحلیل، عمل» کرده است. کتاب توانمندسازی حکومت: شواهد، تحلیل، عمل (Building State Capability: evidence, analysis, action) توسط سه نفر از متخصصان توسعه در دانشگاه هاروارد و در طرحی با عنوان «توانمندسازی حکومت» نوشته شده است. مت اندروز، لنت پریچت و مایکل وولکاک نویسندگان این کتاب هستند. سه استاد برجسته مدرسه حکمرانی کندی دانشگاه هاروارد و کارشناسان بانک جهانی که می‌خواهند ثابت ... مطالعه بیشتر

رهبران عمومی در ایران برای مبارزه با کرونا چه کرده­ اند و چه باید بکنند؟

معمول‌ترین راه برای یافتن پاسخ مناسب در مواجهه با بحران ها یا سوالاتی که پیش روی سیاست‌گذار قرار می‌گیرد رجوع به رفتار دولت‌ها و پاسخ‌های سیاست‌گذارانی است که با بحران یا سوال مشابهی مواجه بوده‌اند. این شیوه بی‌تردید می‌تواند دید مناسبی از مجموعه انتخاب‌های پیش‌روی سیاست‌گذار را فراهم کند. با این وجود مناسب‌ترین پاسخ لزوما در این مجموعه نیست. یک بحران مشابه با قرار گرفتن در یک منطقه جغرافیایی یا یک برهه تاریخی خاص به مشکلی محلی تبدیل می‌شود که پاسخی برخاسته از ظرفیت‌های محلی موجود را می‌طلبد. شیوع ویروس کووید-۱۹ یا کرونا در جهان، کشورهای مختلف را بر آن ... مطالعه بیشتر

رشد پسا کرونا: ایده‌ها و پرسش‌ها

بسیاری از من می‌پرسند که در دورۀ پسا کرونا دولت‌ها چطور می‌توانند رشد اقتصادی را تقویت کنند. این پرسشی ضروری است که من هر روزه با آن درگیر هستم؛ به‌ویژه که خود را برای دورۀ آموزشی مدیریتی رهبری رشد اقتصادی به‌صورت آنلاین آماده می‌کنم (در این دوره با همکار خوبم، ریکاردو هاوس‌مان تدریس می‌کنم). در پایین بعضی از ایده‌های شخصی‌ام در مورد این مسئله را مرور می‌کنم. من معتقدم که ما باید به رشد در آینده فکر کنیم، اگرچه‌که در شرایط بحران کنونی فکر کردن به آن نابجا به‌نظر می‌رسد. در چند هفتۀ گذشته بارها از خودم پرسیده‌ام که نکند ... مطالعه بیشتر
مدیریت بحران کرونا- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

کووید-۱۹: برای مشکلات فردا، امروز برنامه‌ریزی کنید

مت اندروز وقتی سلسله یادداشت‌اش دربارۀ رهبری بحران را آغاز کرد، پرسید: آیا رهبران عمومی می‌توانند در قایق‌هایی کوچک در برابر بادهای شدید و امواج بلند برانند؟ می‌توانیم این را به پرسش اضافه کنیم: وقتی پیشاپیش بر روی دریا هستید و طوفان گرفته، قایق‌تان را چطور می‌سازید؟ بیشتر دولت‌ها فاقد سازوکارهای مناسب برای مقابله با این بحران بودند و سازوکارهای موجودشان نیز برای مواجهه با بحران طراحی نشده بودند. در نتیجه بیشتر اقدامات به‌نوعی در میانۀ طوفان بداهه‌پردازی می‌شوند. چیزی که در یادداشت‌های قبلی در مورد لیبریا و بحرین مورد بحث قرار گرفته است.  این چالش باعث یکی از الگوهای ... مطالعه بیشتر

رهبری عمومی در شرایط بحران– ۱۹

 این دومین یادداشتی است که به پرسش‌ مداخلۀ سیاسی در اقدامات مقابله با بحران می‌پردازد. دیگرِ این سؤ‌ال‌ها: رهبران سیاسی چه کسانی هستند و چه نقشی در بحران‌ها ایفا می‌کنند؟ رهبران سیاسی معمولاً چگونه به نقش‌هایشان انتظام می‌دهند؟ رهبران سیاسی چگونه می‌توانند به نقش‌هایشان سازمان کارآمدتری بدهند؟ من ایده‌هایم در پاسخ به پرسش دوم را مطرح کنم و متن را مثل همیشه با سؤال‌هایی برای تأمل بیشتر شما به پایان می‌رسانم. رهبران سیاسی معمولاً چگونه به نقش‌هایشان انتظام می‌دهند؟ باید در ابتدا بگوییم که رهبران سیاسی تفاوت‌های بسیاری با یکدیگر دارند و در مقابله‌ با بحران‌ها هم سازمان‌دهی یکسانی ندارند ... مطالعه بیشتر
رهبران سیاسی در بحران کرونا- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

رهبری عمومی در شرایط بحران -۱۸

در یادداشت‌های قبل در مورد ضرورت بازآرایی سازمانی دولت‌ها در مواجهه با بحران از طریق بکارگیری ساختارهای منعطف، سریع و هموار  بحث کرده‌ام. مدل‌های مختلفی برای این نوع ساختار وجود دارد اما توصیۀ من بکارگیری سازوکار دانه برفی است. در این‌جا یک تیم مرکزی (مانند هستۀ دانۀ برف) هست که هماهنگ‌کنندۀ مجموعۀ دیگری از تیم‌های متصل به آن می‌شود. تمامی این تیم‌ها به‌عنوان یک کل، اقدامات عملیاتی انجام می‌دهند، یاد می‌گیرند و به اشتراک می‌گذارند. من چنین ساختاری را در اقدامات کشورهایی همچون لیبریا و بحرین برای مقابله با بحران ابولا در سال ۲۰۱۴ و بحران کنونی کووید-۱۹ یا کرونا ... مطالعه بیشتر

رهبری عمومی در شرایط بحران– ۱۷

این یادداشت بخش دوم مصاحبۀ من با مارک مور است (می‌توانید بخش اول را اینجا بخوانید). پرسش آن است که دولت‌ها باید در شرایط بحرانی چطور به مسئلۀ ارزش عمومی بپردازند – و به‌ویژه تناقضات احتمالی در ارزش عمومی که ناشی از انتخاب اقدامات متفاوت در مقابله با بحران است. به‌عنوان‌مثال، دستورات مربوط به ماندن در خانه می‌تواند سلامت عمومی را بهبود بخشد (یک ارزش عمومی) اما آیا این به هزینۀ [از دست رفتن] رفاه اقتصادی (یک ارزش عمومی دیگر) است؟ ردیابی دقیق تماس‌ها می‌تواند سلامت عمومی را بهبود بخشد (یک ارزش عمومی) و به کشورها کمک کند به حالت ... مطالعه بیشتر
ویروس کرونا- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

رهبری عمومی در شرایط بحران– ۱۶

در چند یادداشت اخیر درس‌های آموخته شده از بحران سال ۲۰۱۴ ابولا در لیبریا و بحران کنونی کووید-۱۹ یا ویروس کرونا در بحرین ارائه شد. من این‌ درس‌ها را در این مقطع ارائه می‌کنم، چراکه روایت‌هایی عملی از اهمیت انطباق منعطف، هموار و سریع ساختارهای سازمان‌دهی در مواجهه با بحران هستند. خوانندگان همیشگی می‌دانند که من به مدل «دانه برفی» چنین ساختاری علاقه‌مند هستم (در این ساختار تیم‌های مختلف حول یک تیم هسته‌ای هماهنگ‌کننده قرار می‌گیرند). جزئیات بیشتری در مورد جنبه‌های مختلف عملی این ساختارها در یادداشت‌های بعدی ارائه خواهم داد. ازجمله موضوعاتی که به آن‌ها خواهم پرداخت: رابطۀ رهبری ... مطالعه بیشتر
کرونا ایران- توانمندسازی حاکمیت و جامعه

رهبری عمومی در شرایط بحران– ۱۵

حمد الملکی معاون اقتصاد ملی در وزارت مالیه و اقتصاد ملی بحرین است. او دانش آموختۀ فوق‌لیسانس ادارۀ امور عمومی از مدرسۀ کندی دانشگاه هاروارد است. من در مصاحبه‌ای تصویری نظر او را (در تاریخ ۱۵ فروردین) در مورد مقابلۀ بحرین با همه‌گیری کووید-۱۹ یا کروناویروس جویا شدم. مورد بحرین جالب است، چون به‌نظر می‌رسد بحرین تا به‌امروز بهتر از سایر کشورها موفق به مدیریت بحران شده است (گواه آن شیب نسبتاً صاف نمودار است – خط قرمز در پایین نمودار وضعیت بحرین را در ۱۴ام و ۱۵ام فروردین ماه نشان می‌دهد). بایستی اشاره کرد که بحرین کشوری جزیره‌ای در ... مطالعه بیشتر
ویروس کرونا- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

رهبری عمومی در شرایط بحران – ۱۴

پیتر هرینگتون از دانش‌آموختگان مدرسۀ کندی هاروارد و از اعضای سابق برنامۀ توانمندسازی دولت است. پیتر در سال ۲۰۱۴ با برنامۀ حکمرانی آفریقا همکاری داشت. این برنامه به دولت لیبریا در مقابله با همه‌گیری ابولا کمک می‌کرد. پیتر هرینگتون در حوزه‌ای همکاری داشت که «بسیج اجتماعی» نامیده می‌شد؛ یکی از حوزه‌های سازمانی که بر روی جلب مشارکت شهروندان – و ایجاد تغییر رفتاری در آن‌ها – از طریق اطلاع‌رسانی و ارتباطات متمرکز بود. پیتر در این مصاحبۀ صوتی تجربه‌اش را توصیف می‌کند. من در این یادداشت ایده‌هایش را خلاصه می‌کنم. نکات اصلی مطرح شده در مصاحبه از قرار زیر هستند. ... مطالعه بیشتر
کرونا ویروس- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

رهبری عمومی در شرایط بحران – ۱۳

تولبرت نینسواه عضو ارشد پژوهشی در مدرسۀ بهداشت عمومی بلومرگ در دانشگاه جان هاپکینز است. وی در سال ۲۰۱۴ مدیر نظام مدیریت حوادث در لیبریا بود و رهبری جنبه‌های عملیاتی مقابلۀ دولت با بحران همه‌گیری ابولا را بر عهده داشت. پس از آن، تحت هدایت او اولین مؤسسۀ ملی سلامت عمومی در لیبریا پایه‌گذاری شد. او بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ اولین رئیس کل و مدیرعامل این مؤسسه بود. در مصاحبه‌ای صوتی پیتر هرینگتون و مت اندروز از تجارب او پرسیده‌اند. در زیر خلاصه‌ای از ایده‌های مطرح‌شده به‌همراه سؤالاتی می‌آید که امروز پیشروی رهبران درگیر در بحران است. این بحران ... مطالعه بیشتر
کرونا در ایران- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

رهبری عمومی در شرایط بحران – ۱۲

در یادداشت قبلی‌ام به‌طور خلاصه روایت کردم که لیبریا چطور در پاسخ به بحران سال ۲۰۱۴ ابولا ساختارهای سازمانی‌اش را در میانۀ راه تغییر داد. هدف اصلی من از روایت ماجرای این کشور این بود که نشان دهم چطور (در نظام مدیریت بحران)  نوعی ساختار منعطف، سریع و هموار دانه برفی بکار گرفتند. مطالعات نشان می‌دهد که سایر کشورها و سازمان‌ها نیز در مواجهه با بحران ساختارهای مشابهی به‌کار می‌گیرند. همچون کره و شرکت‌های خصوصی در جریان بحران مِرس. در یادداشت‌های پیش‌رو توضیح می‌دهم که شما چطور می‌توانید به بکارگیری ساختاری مشابه بیندیشید – به‌ویژه در مورد تشکیل تیم اصلی، ... مطالعه بیشتر
کرونا ویروس

رهبری عمومی در شرایط بحران – ۱۱

دو روز پیش تماسی داشتم با یکی از دانشجویان سابقم. او که اکنون در کشورش به‌شدت درگیر واکنش به بحران کووید-۱۹ یا کروناویروس است، چیزی با این مضمون به من گفت: «دولت ما برای واکنش به این بحران آماده نیست. ما همزمان با چندین چالش روبه‌رو شده‌‌ایم که به‌سرعت نیازمند ایده‌های جدید از منابع مختلف هستند. ما نمی‌توانیم مردم‌مان را به‌درستی بسیج کنیم.» مطمئنم که در این لحظه رهبران بسیاری با این جملات همدلی می‌کنند. شما به ساختار اداری‌تان نگاه می‌کنید و نمی‌دانید که چطور می‌تواند از پس ادارۀ این بحران برآید. مثل این است که بپرسید آیا کشتی‌ای که ... مطالعه بیشتر
بحران کرونا و PDIA

تجارب حاصل از برنامۀ سیاست‌گذاری‌های عمومی اجرایی: دخیل کردن مردمِ درگیر در مسئلۀ مورد نظر

«روش انطباق دائم مسئله‌محور (PDIA) یعنی دخیل کردن مردمِ درگیر در مسئلۀ مورد نظر». ماه‌های اخیر را می‌توان تجسم این جملۀ مت [اندروز] دانست. زمانی‌که من این دورۀ آموزشی را شروع کردم، کمبودهای بسیاری داشتم: کمبود تجربه، کمبود تخصص، کمبود اختیارات، کمبود ذکاوت و اهمیت. به روزمۀ هم‌کلاسی‌هایم نگاه می‌کردم و  آرزو می‌کردم که آن‌ها روزمۀ کوتاه و خالی از دستاورد من را در لینکداین نبینند. اما وقتی که به دانشگاه آمدم، متوجه شدم که لازم نیست به‌قدر آن‌ها تجربه یا هوش داشته باشم، بلکه کافی است به‌اندازۀ آن‌ها کنجکاو باشم. به‌طور کلی جامعۀ ما نسبت به کنجکاوی بازدارندگی دارد، ... مطالعه بیشتر
کرونا در ایران

رهبری تیمی از راه دور در دورۀ کووید-۱۹

در هفته‌های اخیر به‌دلیل همه‌گیری جهانی کووید-۱۹ یا کروناویروس، بسیاری از سازمان‌ها در سرتاسر دنیا رو به کار از راه دور آورده‌اند. تحولی که می‌تواند، بسیار اضطراب‌آور باشد. با‌این‌حال، استراتژی‌ها و تاکتیک‌های بسیاری وجود دارد که می‌تواند به تیم‌ها در حفظ اثرگذاری، بهره‌وری و نوعی حس عادی بودن وضعیت در این زمانۀ دشوار کمک کند. من از سال ۲۰۱۵، مدیریت رهبری یک تیم بین‌المللی و دور از هم را در سازمان‌ام عهده‌دار بوده‌ام و از سال ۲۰۱۷ از خانه کار کرده‌ام. ما کارمندانی از کشورهای کانادا، کلمبیا، کاستاریکا، آلمان، نیجریه، اوکراین، بریتانیا و ایالات‌متحده داریم. علاوه‌براین، افرادی از کشورهای نیوزلند، ... مطالعه بیشتر
کرونا در ایران

رهبری عمومی در شرایط بحران – ۱۰

ما معتقدیم شما به عنوان یک رهبر بایستی در مورد نحوۀ ادارۀ سازمان‌هایتان در پاسخ به شرایط بحران تأمل کنید. بیایید به توصیه‌های کسی که بحران‌های مختلفی را رهبری کرده است گوش دهیم. در زیر مصاحبۀ صوتی با «شروتی مهروترا[۱]» آمده است، کسی که به رهبران بسیاری از حکومت‌ها درباره دولت‌سازی و دولت اثرگذار مشورت داده و در حال حاضر به موسسه توسعه اقتصادی جورج سروس و برنامه توسعه اقتصادی کمک می‌کند. او عهده‌دار نقش‌های مختلف رهبری در بحران‌هایی در سودان، لیبریا و غیره بوده است. در این‌جا برخی از نکات این مصاحبه ارائه می‌شود که به ادارۀ سازمان‌ها و ... مطالعه بیشتر