تحلیل تعارض منافع در فضای مجازی

قانون ناکارآمد برای مدیریت تعارض منافع؛ آری یا خیر؟

مدت کوتاهی از حضور دولت سیزدهم در رأس امور می‌گذرد. این دولت با شعار مبارزه با فساد کار خود را آغاز کرده است و از همین‌رو موضوع مدیریت تعارض منافع از همین ابتدای راه در دستور کار دولت قرار گرفته است. این مسئله در مطالبی که در فضای مجازی مطرح‌شده نیز بازتاب گسترده‌ای داشته است. تصویب قانون ناکارآمد یا درنگ و تأمل بیشتر؟ یکی از موضوعاتی که در توییتر این هفته مطرح‌شده است، چندوچون تصویب قانون مدیریت تعارض منافع در مجلس است. لایحه مدیریت تعارض منافع در آبان ۱۳۹۸ در دولت دوازدهم تصویب و راهی مجلس شد اما مجلس چه ... مطالعه بیشتر
تعارض منافع در توئیتر

در نقد ساده‌سازی و عمومی‌سازی مسائل با مفهوم تعارض منافع

بازتاب سخنان مقام رهبری در مورد تعارض منافع در توئیتر سخنان مقام رهبری در ابتدای هفته گذشته در مورد ضرورت توجه دولت سیزدهم به مسئلۀ تعارض منافع موردتوجه کاربران شبکه توئیتر قرار گرفت. برخی کاربران بدون توضیح بیشتر تنها به نقل همین جملات از سخنان ایشان پرداخت: «از منظر مقام معظم رهبری لازمه تحول و حرکت به سمت پیشرفت، قانون‌گرایی، شفافیت، انضباط مالی، جلوگیری از تعارض منافع و جدیت در انجام تصمیم‌ها و مصوبات می‌باشد.» «امروز رهبر انقلاب در سخنان خود در جمع هیئت دولت جدید، در مورد عدم وجود تعارض منافع در مدیران دولت تاکید کردند.» وزیران دولت سیزدهم ... مطالعه بیشتر
خاندوزی

نظرات دوگانه در مورد وزیران پیشنهادی

تلاش وزیر برای سامان دادن به نظام اقتصادی از طریق مدیریت تعارض منافع در هفته گذشته بحث‌های اصلی در فضای مجازی حول بررسی صلاحیت وزرای پیشنهادی ابراهیم رئیسی در مجلس بود. در کانال‌های مختلف تلگرامی که بیشتر به بازنشر اخبار پرداخته بودند، عمدتاً یا برنامه‌های پیشنهادی وزرا بازنشر شده بود و یا صحبت‌های نمایندگان موافق و مخالف که عمدتاً خواستار رسیدگی به مسئله تعارض منافع از سوی وزرای پیشنهادی در حوزه‌های گوناگون بودند. در این میان بحث‌های مربوط به سه وزارتخانه آموزش‌وپرورش، اقتصاد و بهداشت و درمان بیشترین توجهات را به خود جلب کرده بود. در تحلیل فضای مجازی هفته ... مطالعه بیشتر
باغگلی

جای خالی قانون مدیریت تعارض منافع

نگرانی از تعمیق تعارض منافع در نظام آموزش عمومی کشور حوزه آموزش چه در سطح عمومی و چه عالی یکی از حوزه‌هایی است که همواره تعارض منافع در آن و آسیب‌های ناشی از آن موردتوجه کاربران و کارشناسان قرار داشته است. موارد تعارض منافع در آموزش عمومی با مرکزیت وزارت آموزش‌وپرورش تنوع بسیار داشته و می‌تواند به صورت‌های گوناگون بروز و ظهور کند. در داخل بدنه این وزارتخانه تعارض منافع می‌تواند به‌صورت آشکار خود را در مالکیت مدیران این وزارتخانه در مدارس غیردولتی نشان دهد که سبب می‌شود سیاست‌هایی پیگیری شوند که بیش از هر چیز منافع این مدیران را ... مطالعه بیشتر

اولین آزمون انتخاب وزیران پیشنهادی برای رئیس دولت سیزدهم

در تحلیل فضای مجازی هفته گذشته مشاهده شد که یکی از دغدغه‌های اصلی کاربران، وزیران پیشنهادی در موقعیت تعارض منافع در دولت سیزدهم بود. در این هفته نیز این موضوع همچنان ادامه داشت چنانچه محمدصادق شهبازی در اینستاگرام خود مجدداً بر این موضوع تأکید کرد که «تعارض منافع نداشتن باید یکی از محورهای اصلی در کابینه باشد. مخصوصاً جاهایی که با زندگی مردم از یک طرف و از طرف دیگر با بخش خصوصی و سودهای سرشار طرف است. آموزش‌وپرورش، بهداشت، بانک مرکزی، صمت و… جزو مناطق خطر هستند که گذاشتن افراد ذی‌نفع باب اصلاح را در آن‌ها می‌بندد». نکته جالب ... مطالعه بیشتر
وزیران آتی

عدم تعارض منافع؛ یکی از معیارهای انتخاب وزیران آتی

در هفته گذشته که مصادف با آغاز فعالیت رسمی رئیس‌جمهور سیزدهم بود، گمانه‌زنی‌ها پیرامون وزیران آتی احتمالی نیز شدت بیشتری یافتد. فارغ از اینکه چه کسانی ممکن است برای این مناصب به مجلس معرفی شوند، کاربران و کارشناسان در شبکه‌های اجتماعی و یا رسانه‌ها سعی داشتند معیارهای مختلفی را برای انتخاب وزیران آتی به رئیسی پیشنهاد دهند. یکی از این معیارها عدم تعارض منافع وزیران پیشنهادی بود که کاربران به انحا گوناگون یا سعی داشتند به‌نوعی رئیس‌جمهور را مخاطب خود قرار دهند و یا اهمیت آن را برای سایر کاربران شرح دهند. اولین پیشنهاد از سوی هشت اندیشکده بود که ... مطالعه بیشتر
ریشه‌های اصلی تعارض منافع

ریشه‌های اصلی تعارض منافع در کجاست؟

ضعف رابطه دولت-ملت در نظام حکمرانی تعارض منافع پدیده‌ای پیچیده و چندلایه است که می‌تواند علل گوناگونی در سطوح مختلف داشته باشد و به انحای مختلف اثرات خود را در حوزه‌های گوناگون نشان دهد. در تحلیل نگاه کاربران فضای مجازی به علل این مسئله و ریشه‌های اصلی هرکدام از آن‌ها دلایلی را ذکر می‌کنند که می‌تواند نشان‌گر نوع نگاه کاربران به مسائل کلان کشور باشد. عمده دلایلی که چه کاربران عادی و چه کارشناسان برای تعارض منافع ذکر می‌کنند، منافع مالی است. هرچند منافع مالی می‌توانند نقش مهمی در این زمینه داشته باشند اما باید توجه داشت که اولاً منافع ... مطالعه بیشتر
افزایش ظرفیت پزشکی

چرا همیشه مخاطبان به وزارت بهداشت توجه بیشتری می‌کنند

مقصر اصلی در عدم افزایش ظرفیت پزشکی کیست؟ در هفته گذشته بازهم وزارت بهداشت و سازوکارهای پر از تعارض منافع آن موردتوجه کاربران در فضای مجازی قرار گرفته بود. این موضوعات به‌قدری متنوع و گوناگون بودند که گویی وزارت بهداشت و درمان، محل اصلی و نقطه تمرکز تعارض منافع در کشور است. البته این مسئله شاید به این دلیل باشد که مردم تأثیر سیاست‌های این وزارتخانه را بیشتر به‌طور مستقیم در زیست روزمره خود احساس می‌کنند و بنابراین بیشتر نسبت به تعارضات موجود در آن حساس هستند. یکی از موارد تعارض منافع این وزارتخانه که بیشترین اظهارنظرها پیرامون آن شکل ... مطالعه بیشتر
بخشنامه تعارض منافع

پررنگ شدن مسئله تعارض منافع در نظام حکمرانی کشور

در هفته گذشته دو خبر مبنی بر اقدام در راستای مدیریت تعارض منافع در فضای مجازی بازنشر شد؛ اولین خبر مربوط به بخشنامه مدیریت تعارض منافع در سازمان تأمین اجتماعی بود که مصطفی سالاری، رئیس این سازمان در اینستاگرام خود آن را گامی مهم در راستای جلوگیری از فساد عنوان کرد. وی در این زمینه بیان کرد که «صدور بخشنامه مدیریت تعارض منافع گامی روبه‌جلو است و انتظار داریم که از نظرات شرکای اجتماعی و اساتید دانشگاه برای تکمیل آن بهره‌مند شویم و این موضوع مهم را در جامعه به سهم خود ترویج کنیم». همچنین وی با تأکید بر قابل‌اجرا ... مطالعه بیشتر
تضاد بین‌گروهی

تعارض منافع، لزوماً تضاد بین‌گروهی نیست

در رصد و تحلیل­های هفتگی فضای مجازی در مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه همواره سعی بر آن بوده است تا مطالب و واکنش‌های کاربران نسبت به مسئله تعارض منافع موردبررسی قرار گیرند. ازاین‌رو همواره تلاش شده است از داده‌های جمع‌آوری‌شده، عمدتاً مطالبی موردتوجه قرار گیرند که به‌درستی گره­ گاه­های تعارض منافع را شناسایی کرده‌اند؛ اما همواره در بین داده‌های به‌دست‌آمده، مطالبی بوده است که هم از سوی کاربران و هم حتی از سوی برخی مسئولین و کارشناسان به سبب اشتراک لفظ، تعارض منافع قلمداد شده‌اند. یک اشتباه رایج مفهومی یکی از رایج‌ترین این اشتراکات لفظی، یکی گرفتن تعارض منافع و ... مطالعه بیشتر
وزارت بهداشت ایران

ناتوان در اقناع جامعه نگران از تعارض منافع

بعد از نزدیک به یک سال و نیم از رصد و تحلیل فضای مجازی پیرامون موضوع تعارض منافع یکی از پرتکرارترین این حوزه‌ها نظام و وزارت بهداشت و سلامت کشور بوده است که تعارض منافع در بخش­های مختلف آن ازجمله دریافت مجوز داروخانه، تولید و توزیع واکسن کرونا و… و حتی مواردی مانند خودکشی تعدادی از دانشجویان پزشکی همواره موردتوجه بوده است. تعدد و تکرر این موارد در این مدت چنان بوده است که اگر شخصی هیچ شناختی درباره این حوزه و مسائل ناشی از تعارض منافع در آن نداشته باشد، با خواندن چند شماره از خبرنامه مرکز، به آسانی ... مطالعه بیشتر
نظام بهداشت و سلامت

تعارض منافع فراگیر در نظام بهداشت و سلامت کشور

تلاش باغ‌کُش‌ها برای حضور مجدد در شورای شهر در هفته‌های گذشته بیش‌ترین توجه کاربران به انتخابات ریاست جمهوری معطوف بود و کمتر کسی در مورد انتخابات شوراهای شهر و روستا صحبت می‌کرد. با فروکش کردن تب انتخابات ریاست جمهوری و بحث پیرامون تعارض منافع موجود در فرایند آن که بارها از سوی کاربران مورداشاره قرار گرفته بود، در هفته گذشته فرصتی دست داد تا برخی کاربران به مسئله تعارض منافع در شوراها و انتخابات آن نیز بپردازند. سازوکار شوراهای شهر و روستا ازجمله مواردی هستند که ظرفیت بالایی برای بروز تعارض منافع دارند. اهم انتقادات به انتخابات شورای شهر، نه ... مطالعه بیشتر
رئیسی

مدیریت تعارض منافع، از شعار تا برنامه

تعارض منافع؛ وعده خوش آب و رنگ در هفته گذشته بیش‌ترین سخنان پیرامون موضوع تعارض منافع، متوجه اظهارات رئیسی، یکی از داوطلبان ریاست‌جمهوری بود که در برنامه مناظره بین کاندیداها مسئله تعارض منافع را مطرح کرد. به گزارش کانال تلگرامی خبرهای فوری، وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه چه برنامه‌های برای دوران پساکرونا دارد اظهار کرد که یکی از اهدافش رسیدگی به مسئله تعارض منافع به‌خصوص در حوزه سلامت و بهداشت است. «در نظام سلامت دو مشکل داریم؛ تعارض منافع و انحصار، البته تعارض منافع در همه سطوح داریم و باید آن را از بین برد… کسانی که ... مطالعه بیشتر
کاندیداها

تعارض منافع و انتخابات

مشکلات مردم و بی‌برنامگی کاندیداهای ریاست‌جمهوری در هفته گذشته بحث از تعارض منافع در مناظرات انتخاباتی شدت گرفته بود به‌طوری‌که بیش‌ترین مباحث در فضای مجازی پیرامون اظهارات داوطلبان ریاست جمهوری و وعده‌های انتخاباتی آن‌ها برای مدیریت این مسئله بوده است. عبدالناصر همتی، رئیس پیشین بانک مرکزی که خود به دلیل شائبه امکان تعارض منافع در زمان کاندیداتوری از سوی رئیس‌جمهور برکنار شده بود بیش‌ترین اظهارات را درباره این موضوع بیان کرده بود. وی در دومین مناظره انتخاباتی و همچنین گفتگوی ویژه خبری بارها به مسئله تعارض منافع در بخش‌های مختلف اشاره و وعده‌هایی را برای رفع آن داد. به گزارش ... مطالعه بیشتر

لزوم نگاه ساختاری به تعارض منافع

از زمان انتشار اخباری در مورد ساخت واکسن ایرانی، همواره نگرانی‌ها و شک و تردیدهایی نسبت به روند ساخت و تأیید این واکسن مطرح شده است. در هفته گذشته نیز در آخرین گام، اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت در مورد انجام واکسیناسیون عمومی با واکسن­های ایرانی با مخالفت‌هایی از سوی مردم به‌خصوص در فضای مجازی مواجه شد. این مخالفت‌ها که هم از سوی کانال‌های تلگرامی مربوط به متخصصان پزشکی و هم افراد غیرمتخصص در توییتر ابراز شد بر امکان وجود تعارض منافع در تولید و توزیع این واکسن تأکید داشته و عدم اقدامات لازم برای اخذ تأییدیه از سازمان بهداشت جهانی را ... مطالعه بیشتر

تعارض منافع ابزاری برای دعواهای سیاسی

در هفته گذشته نیز مانند هفته پیش از آن بحث تعارض منافع در انتخاب یکی از بحث‌های اصلی بود که به سه شیوه در اظهارنظرها خود را نشان می‌داد. در وهله اول، برخی همچون هفته گذشته نامزد شدن تعدادی از داوطلبان را به علت تعارض منافع زیر سؤال برده و یا در مقابل، وجود چنین تعارض منافعی را رد کرده بودند، در دسته دوم اظهارنظرها، برخی داوطلبان در تشریح برنامه‌های خود به تعارض منافع و اقدامات آتی برای مدیریت آن در مقام رئیس‌جمهور اشاره کرده بودند و دسته سوم اظهارات شامل انتظارات گروه‌های مختلف از رسیدگی به مسئله تعارض منافع ... مطالعه بیشتر
نظارت بر انتخابات

دغدغه‌های جدید برای سلامت انتخابات

لزوم جلوگیری از تعارض منافع در انتخابات فارغ از تعلقات سیاسی با نزدیک شدن به ایام انتخابات، اظهارنظرها پیرامون آن و افراد داوطلب ریاست‌جمهوری نیز شدت یافته است و در فضای مجازی افراد با دیدگاه‌های مختلف به بحث از تعارض منافع در جریان انتخابات پرداخته‌اند. دراین‌بین بیش‌ترین واکنش‌ها به سازوکار شورای نگهبان و احتمال بروز تعارض منافع در فرایند تأیید صلاحیت داوطلبان و همچنین بحث نظارت نمایندگان قوه قضاییه بر تخلفات انتخاباتی بوده است. نقطه آغاز بحث امکان تعارض منافع در جریان نظارت بر انتخابات را باید اظهارات آذر منصوری، سخنگوی جبهه اصلاحات ایران، دانست که نسبت به تعارض منافع ... مطالعه بیشتر
خودکشی دانشجویان پزشکی

پیامدهای پنهان تعارض منافع

مصاحبه عباس آخوندی درباره لزوم مدیریت تعارض منافع نیز در بین کانال‌های تلگرامی با رویکردهای سیاسی مختلف با استقبال مواجه شده و توانسته است نظرات طیف‌های سیاسی گوناگون را به خود جلب کند. با نزدیک شدن به انتخابات نیز برخی افراد ثبت‌نام کرده برای کاندید شدن و همچنین کاربران به بحث از تعارض منافع پرداخته و حتی آن را مثبت دانسته‌اند که نشان از ناآشنا بودن آن‌ها با این مفهوم دارد. خودکشی؛ پیامد شوم تعارض منافع در هفته‌ی گذشته خبری در فضای مجازی منتشر شد که به تعداد زیاد خودکشی در میان رزیدنت­ها و دانشجویان پزشکی ارجاع داشت. این خبر ... مطالعه بیشتر
وضعیت مبهم لایحه

وضعیت مبهم لایحه تعارض منافع

لایحه مدیریت تعارض منافع؛ همچنان در پیچ‌وخم مجلس اواخر سال ۱۳۹۶ پیش‌نویس لایحه مدیریت تعارض منافع توسط معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری برای اظهارنظر کارشناسان در سامانه مربوطه دولت منتشر شد. به موازات اقدام دولت، طرحی با موضوع مشابه توسط نمایندگان مجلس در اسفندماه ۱۳۹۷ اعلام وصول شد. چندی بعد، دولت پس از جمع‌بندی و اعلام نظرات دریافت‌شده در جریان نظرخواهی عمومی، لایحه مدیریت تعارض منافع را در آبان ماه ۱۳۹۸ در هیئت دولت به تصویب رسانده و به مجلس ارسال کرد که این لایحه تا پایان دوره کاری مجلس دهم اعلام وصول نشد و طرح مذکور نیز به تصویب نرسید. پس ... مطالعه بیشتر
پرستاران

تعارض منافع؛ علت یا توجیهی برای اقدامات

آیا برملا شدن دستکاری بودجه واقعاً ناشی از رفع تعارض منافع بوده است؟ یکی از موضوعاتی که در هفته‌های پیش در صدر اخبار قرار گرفته بود، مسئله تغییر در جداول بودجه سال ۱۴۰۰ بود. تغییر ارقام جداول بودجه ۱۴۰۰، آن هم پس از تصویب در صحن علنی موضوعی است که اگرچه اوایل اردیبهشت زمزمه‌های آن مطرح بود اما با توییت یک نماینده مجلس علنی شد؛ توییتی که واکنش‌هایی به‌دنبال داشت اما در نهایت به نامه بیش از ۱۰۰ نماینده انجامید که در آن از محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، خواسته بودند در این زمینه شفاف‌سازی کند. در ادامه‌ واکنش‌ها به این ... مطالعه بیشتر