دیده‌بان مسائل کودکان

کودکان بزرگترين سرمايه آينده هر کشور هستند. آينده يک کشور بستگی به وضعيت فعلی کودکان دارند. اين سرمايه در صورتی به فعليت خواهد رسيد که نيازهای اوليه کودکان مانند خوراک، آب آشاميدنی سالم، سرپناه مناسب، تغذيه کافی و تربيت و آموزش با کيفيت برخوردار باشد. کودکان هر چند مهمترين دغدغه هر خانواده و پدر و مادری است اما در صحنه سياستگذاری فاقد نماينده مشخص است.

«قانون حمایت از اطفال و نوجوانان»، سومین قانون حمایت از کودکان است که در تاریخ قانونگذاری کشورمان به تصویب مجلس رسیده است (1322،1381،1399). به علل مختلف قوانین و آئین‌نامه‌های مصوب در اجرا با مشکل روبرو شده‌اند و دستاوردهای آنها کمتر از میزان مورد انتظار بوده است. امید می‌رود با حمایت خبرنگاران و رسانه‌های جمعی، این بار با تصویب این قانون، گام‌های اجرائی موثری برای حمایت از کودکان برداشته شده و افزون بر این، بستری برای همکاری حوزه‌ی سیاستگذاری رفاهی و خبرنگاران برای بهبود وضعیت کودکان ایجاد شود.

صفحه پیش رو در سایت مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه بر اساس ایده‌ی معاونت رفاه اجتماعی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و در همکاری با این وزارتخانه برای بازیابی و بازتاب گزارش‌های خبری و تحلیلی خبرنگاران و اصحاب رسانه و نهادهای مدنی در مورد مسائل کودکان ایجاد شده است.

جعبه‌ابزار حمایت‌طلبی برای کودکان

در ضرورت حمایت‌طلبی برای کودکان باید گفت که برای متحول ساختن وضعیت گروه‌های اجتماعی آسیب‌پذیر به درک درستی از وضعیت موجود، ترسیم نقشه‌ای از موافقان و مخالفان تغییرات و ساخت ائتلاف‌هایی مناسب نیاز است. مسائلی همچون حقوق کودک معمولاً تحت تأثیر مجموعه‌ای از فرآیندهای پیچیده در سطوح مختلف از خانواده تا نقش‌آفرینان ملی و بین‌المللی هستند. حمایت‌طلبی به معانی جلب حمایت برای آرمان، اقدام یا سیاستی خاص باهدف تغییر یک سیاست است. برای متحول ساختن وضعیت گروه‌های اجتماعی آسیب‌پذیر به درک درستی از وضعیت موجود، ترسیم نقشه‌ای از موافقان و مخالفان تغییرات و ساخت ائتلاف‌هایی مناسب نیاز است. حمایت‌طلبی را ... مطالعه بیشتر
نظام آموزشی کنکور محور

نقد و بررسی نظام آموزشی کنکور محور

در ابتدای نشست نقد و بررسی نظام آموزشی کنکور محور، مجری برنامه اظهار داشت: از حقوق کودکان آموختن با شادی و نشاط است. سایه سنگین کنکور این نشاط را از آموزش، زندگی و کودکان گرفته است. اگر قبلاً کنکور دغدغه فراگیران سال‌های آخر دبیرستان بود، اکنون دغدغه تست و تست زنی خود را به دبستان هم رسانده است و امنیت روانی کودکان را به خطر انداخته است. کنکور به این صورت که امروزه آن را می‌شناسیم، گرهی بر گره‌ها افزوده است و خود باعث بازتولید نابرابری شده است، عدالت آموزشی را به محاق برده است و شکاف فقیر و غنی ... مطالعه بیشتر
سومین نشست کارگاه تعاملی سیاستگذاری حوزه‌ی کودک

بازگشایی مدارس، اولویت کشورهای جهان است

در این نشست معصومی به تشریح اقدامات اقتصادی و رفاهی کشورهای مختلف برای دانش‌آموزان پرداخت. وی در تحلیل اقدامات ملی در پاسخ به بحران کووید-۱۹ سیاست‌های آموزشی را یادگیری ترکیبی (یادگیری/آموزش از راه دور بعنوان مکمل آموزش مدرسه ای) عنوان کرده و در توضیح استفاده از ابزارهای آموزش غیرحضوری در ۱۲۷ کشور آمار زیر را ارائه کرد: ۷۵ درصد استفاده از تلویزیون ۵۸ درصد استفاده از رادیو ۷۳ درصد استفاده از تلفن همراه ۷ درصد بازدید معلم از منزل دانش‌آموز ۴۸ درصد تمرین در منزل   به گفته‌ی وی، در زمینه‌ی دسترسی به آموزش آنلاین، دسترسی به منابع دیجیتال و ... مطالعه بیشتر
کارگاه سیاست‌گذاری حوزه کودک

بازنمایی رسانه‌ای مسائل کودکان

دکتر مهدی منتظر قائم به بیان سخنانی در مورد تغییر شتابنده وضعیت کودکی در دوران معاصر و کندی پاسخ سیاست‌گذاران، برنامه ریزان و قانون‌گذاران به این تغییر بنیادین پرداختند. سپس دکتر میدری به بیان تعداد بازماندگان از تحصیل و دلایل بازماندگی از تحصیل و ابعاد ملی آن پرداختند. چالش‌های آموزش مجازی در دوران کرونایی و عدم دسترسی تعداد زیادی از دانش‌آموزان به گوشی و تبلت موضوع دیگری بود که به آن پرداخته شد. بنا به رویه کارگاه سیاست‌گذاری حوزه کودک که هر ماه گزارش‌های رسانه‌ای سه خبرنگار و فعال اجتماعی در حوزه کودک به‌عنوان گزارش منتخب معرفی می‌شوند؛ منتخبان نشست ... مطالعه بیشتر
زیبا عزیزی- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

«زیبا» در میان زنان برگزیده جهان

همیشه از محدودیت‌ها و قانون‌های نانوشته‌ای که مانع پیشرفت دختران مناطق محروم بود، ناراضی بود. از اینکه می‌دید یک پسر می‌تواند بدون هیچ دغدغه‌ای درس بخواند و دختران همه در سن کم راهی خانه شوهر می‌شوند یا بی‌سواد می‌مانند، دلش می‌گرفت. به همین علت با وجود همه سختی‌ها و مشکلاتی که وجود داشت یک تنه در برابر خانواده‌اش ایستاد تا بتواند با جلب رضایت‌شان هم خودش مجوز درس خواندن بگیرد و هم راه را برای درس خواندن دیگر دوستان هم‌سن‌وسالش هموار کند. قهرمان قصه ما، دختری به نام «زیبا عزیزی» است، ٣٧‌سال پیش در روستای عزیزآباد، یکی از روستاهای توابع ... مطالعه بیشتر
عدم اعطای تابعیت به فرزندان

بررسی موانع اجرایی عدم اعطای تابعیت به فرزندان مادرایرانی

نشست اول کارگاه تعاملی سیاست‌گذاری روز دوشنبه ۲۱ مهرماه ۱۳۹۹ به‌صورت ویدئو کنفرانس با موضوع «موانع اجرایی عدم اعطای تابعیت به فرزندان مادرایرانی» علیرغم گذشت ۴ ماه از ابلاغ آیین‌نامه آن برگزار شد. در ابتدای نشست، دکتر میدری به تشریح تجربیات دنیا در مورد مقاومت در اجرای قانون پرداخت. سپس به‌طور خاص توضیح دادند که چرا در مورد این قانون خاص مقاومت زیاد است. احمد میدری بابیان اینکه تجارب زیادی در دنیا مبنی بر مسکوت ماندن برخی قوانین داریم گفت: به‌عنوان‌مثال اجرای قانون منع خشونت علیه سیاه‌پوستان ۱۵۰ سال به طول انجامید. وی افزود: قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل ... مطالعه بیشتر
زباله گردی کودکان- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

زباله گردی کودکان در تهران ممنوع

شهرداری تهران در ابلاغیه‌ای با اشاره به زباله گردی کودکان و مسئولیت شهرداری تهران اعلام کرد: شهرداری تهران آمادگی دارد با تشدید نظارت خود بر پیمانکاران بازیافت مانع از بکارگیری کودکان در این بخش شده و مسئولیت قانونی خود در این بخش را ایفا کند. به گزارش ایسنا، پیروز حناچی شهردار تهران در ابلاغیه‌ای نوشت: نامگذاری ۱۲ ژوئن به عنوان روز جهانی منع کار کودک حاکی از اراده‌ای در سطح جهانی برای حمایت از کودکان و  پایان دادن به  به‌کارگیری و سوءاستفاده از آنهاست. جامعه ای که نسبت به رنج آسیب پذیرترین و حساسترین گروه عضو خود بی‌توجه باشد قاعدتاً ... مطالعه بیشتر
کودکان کار و خیابانی- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

دولت فقط فقر تولید می‌کند و فقر علت شکل‌گیری کودک‌کار است

کودک کار با کودک خیابان تفاوت دارد مصطفی اقلیما، رییس انجمن علمی مددکاران اجتماعی ایران در این نشست گفت: کودکان کار با کودکان خیابانی تفاوت ماهوی دارند. در تعریف دیگر کشورها معمولا از کودکان خیابانی به کودکان بی‌سرپرستی تعبیر می‌شود که در خیابان به سر می‌برند و به صورت باندی زندگی می‌کنند و عدم دسترسی به آنها باعث شده تا دولت‌ها در ساماندهی‌شان ناتوان باشند. وی افزود: ما در کشورمان کودکان خیابانی نداریم و همه کودک کار هستند. این کودکان یکی از والدین یا هر دو را از دست داده‌اند و یا به دلیل مشکلات خانوادگی و کمبود درآمد به ... مطالعه بیشتر
کودک آزاری- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

کودکان خیابانی را از هرجا جمع می‌کنیم، بازهم تمام نمی‌شوند

داستان رقیه و محمدطاها و امیرعلی و خیلی‌های دیگر شبیه هم است. در خانه کتک می‌خورند و کسی صدای گریه‌هایشان را نمی‌شنود، مورد بی‌مهری قرار می‌گیرند و کسی بغضشان را نمی‌فهمد، کودکانی که دیده نمی‌شوند، نه در خانه، نه در خیابان، نه در بین شعارها و وعده‌های مسئولان. همه اینها باعث شده عده‌ای دست به کار شوند و صدای این کودکان را به گوش مسئولان برسانند؛ پویش «بدسرپرست تنهاتر است» تلاش می‌کند تصویب لایحه حمایت از حقوق کودکان و نوجوانان را که سال‌هاست در مجلس مانده و در بین انواع لوایح و طرح‌ها گم شده است، به نمایندگان مجلس یادآوری ... مطالعه بیشتر
کودکان زباله‌گرد- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

آنها آینده‌شان را در سطل زباله می‌ریزند

می‌گویند کودکان کار و زباله‌گرد در تهران، بیشترشان ایرانی نیستند اما چه فرقی می‌کند کودکی که تا کمر در مخازن زباله خم شده ایرانی باشد یا افغانستانی و پاکستانی. هیچ کس از اینکه دقیقا چند کودک زباله‌گرد در تهران وجود دارد یا اینکه اهل کجای این جهانند و سرپرست چند نفر هستند آمار مطمئنی ندارد، این خاصیت کار غیررسمی است، چه برسد به آنکه پای کودکان هم در میان باشد. با این حال آمارهایی وجود دارد که مسئولان اغلب به آنها اشاره می‌کنند؛ اینکه در تهران چیزی نزدیک به چهار هزار و ۷۰۰ کودک زباله‌گرد وجود دارد که تقریبا نیمی ... مطالعه بیشتر
جمع آوری کودکان کار- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

کودکان زباله نیستند

حدود دو ماه است که نهادهای دولتی در حال پیاده کردن طرحی با عنوان جمع آوری و سامان دهی کودکان کار هستند؛ طرحی که با مخالفت فعالین حقوق کودک و سازمان های مردم نهاد فعال در این حوزه مواجه شده است. دیدارنیوز درخصوص دلایل مخالفت فعالین و سمن های این حوزه با طرح مذکور، میزگردی با حضور چهار تن از فعالان مدنی و حقوق کودک برگزار کرده است تا به صورت روشن، به تبیین ماجرا بپردازد. این میزگرد با حضور فاطمه قاسم زاده مدیر و یکی از متولیان و مؤسسان شبکه یاری کودکان کار، لیلا ارشد از فعالین اجتماعی حوزه ... مطالعه بیشتر
زباله گردی- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

۴۷۰۰کودک زباله‌گرد در پایتخت!

معاون سابق وزیر دادگستری: درمواردی نهادهای عمومی برای انجام خدمات از کودکان استفاده می کنند و برای رفع مسئولیت‌شان ماجرا را به گردن پیمانکارانی می اندازند که با آنها قرارداد دارند. به طور واضح دربحث شهرداری این موضوع را دیده ایم.حتی در استفاده از اتباع بیگانه و حتی داخلی و افراد زیر ۱۵ سال. در بحث زباله گردی بارها گزارش هایی از این تخلفات منتشر شد. یک، روز، خارجی آفتاب زبانه می کشد و گرم است. خیلی گرم است. پسرک ایستاده توی ظل آفتاب و چشم هایش را باریک می کند. «با بابام میام اینجا.. نه، نه، با.. با دوستم ... مطالعه بیشتر
خانه سلامت- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

فعالیت ۳۵۳ خانه سلامت برای مقابله با زباله گردی کودکان

نصیری از تشکیل شبکه گسترده مردمی در سطح شهر تهران برای شناسایی کودکان زباله‌گرد خبر داد و گفت: شهروندان جهت همکاری می‌توانند به خانه‌های سلامت در محلات شهر تهران مراجعه یا مشاهداتشان را به سامانه ۱۳۷ گزارش کنند. مدیرکل سلامت شهرداری تهران با بیان اینکه زباله گردی را می‌توان یکی از سخت‌ترین اشکال از کار کودک نام برد، گفت: این کار علاوه بر اینکه سلامت کودکان را تهدید می‌کند، تبعات اجتماعی جدی را نیز در پی دارد. وی با اشاره به اینکه این مشکل عمدتاً از زیر مجموعه پیمانکاران طرف قرارداد با شهرداری‌ها قابل پیگیری و پیشگیری است، اظهار داشت: ... مطالعه بیشتر
کودکان بازمانده از تحصیل- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

ترک تحصیل کودک اهوازی به خاطر وابستگی به خانواده !

احمد ِ۷ ساله، کودکی است که مدرسه را با پدر و مادرش می خواهد و حاضر نیست برای مدرسه رفتن، دوری پدر و مادر را تحمل کند. پدر احمد گفت که سال گذشته پسرش پس از چند روزی که با اشک ریختن به مدرسه رفت ، به ما گفت که دیگر به مدرسه نمی رود و ما هم چون تحمل ناراحتی اش را نداشتیم، برای مدرسه رفتنش، اصراری نکردیم. وی ادامه داد، احمد را برای سال تحصیلی جدید در مدرسه ثبت نام کرده ام ولی اختیار مدرسه رفتن را به خودش دادم. اگر دلش خواست به مدرسه می رود و ... مطالعه بیشتر
آموزش اشتغال کودکان کار- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

آموزش اشتغال برای افراد بالای ۱۸ سال

کودکان کار بالای ۱۸ سال و همچنین افراد ترخیص شده از مراکز بهزیستی با حمایت دو انجمن خیریه پس گذراندن دوره های آموزشی و کارآموزی ، شاغل می شوند. به گزارش خبرنگار مهر، زهرا سادات حسینی مدیرعامل موسسه خیریه حمایت از کودکان کار در نشست خبری روز یکشنبه در خصوص حمایت از کودکان کار گفت: کودکان کار سه منطقه تهران (۱۷-۱۸-۱۹) با خانواده های آنها را تحت پوشش قرار دادیم به طوری که علاوه بر توانمندسازی دوره های مختلف آموزشی را نیزبرای این کودکان برگزار می کنیم. وی افزود: در تابستان نیز دوره های مختلف کلاس های آموزشی فوتبال، موسیقی، تئاتر، مجسمه ... مطالعه بیشتر
حمایت از کودکان کار- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

چگونه به کودکان کار کمک کنیم؟

با کودکان کار مثل متکدی برخورد نکنید هرگز با کودکان کار به صورتی برخورد نکنید که احساس کنند به آن‌ها ترحم می‌کنید. فکر کنید که در حال خرید از یک فروشنده واقعی هستید. جنسی که می‌خواهید بخرید را خوب بررسی کنید و حتی گاهی با آن‌ها برای رسیدن به قیمت کمتر چانه بزنید. از دادن مبلغ اضافی به کودکان پرهیز کنید. از بچه‌ها سوالات شخصی نپرسید، به خصوص پرسیدن سوال «بچه من می‌شی؟» باعث آزار روحی و روانی آن‌ها می‌شود. این بچه‌ها همگی دارای خانواده هستن که از بدروزگار در شرایط مالی و اقتصادی پایینی به سر می‌برند. شما با ... مطالعه بیشتر
یغمای کودکی- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

قصه کودکان کار امروز؛ از پرسه برای طلای سیاه تا رویای شیرین بازی‌های کودکانه

از زمان انقلاب صنعتی، کارخانه‌دارها به این فکر افتادند که چرا فقط مردان و زنان؟ چرا کودکان نه؟ کودکان می‌توانستند با دریافت دستمزدی خیلی کمتر تا ۱۸ ساعت در روز هم کار کنند. تا سال ۱۸۱۰ دومیلیون کودک فقیر در کارخانه‌ها و معادن به کار گرفته می‌شدند تا اینکه اولین قانون درباره کار کودکان در بریتانیا وضع شد و از ساعت و شرایط سختی کار کم کرد. با تأسیس سازمان جهانی کار، مقابله با کار کودکان در اولویت قرار گرفت و چشم‌انداز این سازمان این بود که پدیده کار کودکان را تا سال ۲۰۲۵ خاتمه دهد. اکنون براساس آمار سازمان ... مطالعه بیشتر
کودکان بدون شناسنامه- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

کودکانی بدون تاریخ، بدون امضا

قصه تولد کودکان بدون شناسنامه و اوراق هویتی، مثل زخم کهنه ای است که هر بار با عفونتی سرباز می کند، برای مدتی به آن پرداخته می شود و باز تا عفونتی دیگر از خاطر و یادها فراموش می شود. در این میان با وجود تلاش های برخی نهادهای دولتی و مردمی اما کودکانی در سرزمینمان هستند که همچنان قربانی بی هویتی اند. کودکانی که بدون شناسنامه متولد شده و امروز با وجود گذشت سال ها، مردان و زنان رشیدی  شده اند که با گذشت سال ها از تولدشان به خاطر وجود مشکلات مختلف همچنان بدون اوراق هویتی به زندگی شان ادامه ... مطالعه بیشتر
کاهش کودک کاری- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

عزم اجتماعی عمومی کلید واژه کاهش کودک کاری

 کودکان خیابانی با محرومیت از تحصیل به اشتغال در مشاغل کاذب داوطلب می شوند.از طرفی حمایت از کودکان کار به عنوان قشری آسیب‌پذیر امری ضروری است هر چند که فعالیت‌ها و تلا‌ش‌های بسیاری برای ساماندهی کودکان کار در کشور صورت گرفته و انجمن‌های حمایت از کودکان کار با پی‌ریزی انواع برنامه‌ها و طرح‌های ویژه تلاش کرده‌اند تا کودکان کار را شناسایی و زمینه فراهم کردن امکانات و تسهیلات و بهره مندی از حداقل نیازها برای این کودکان را فراهم کنند اما آنچه مسلم است تمام انواع کار کودک به خصوص بد‌ترین اشکال آن باید ریشه‌کن شود چرا که کار کودک ... مطالعه بیشتر
اعتیاد کودکان- مرکز توانمندسازی حاکمیت و جامعه

چرا اعتیاد در کودکان رو به افزایش است؟

کریمی با اشاره به این‌که اولین ضرورت اقدام درباره یک آسیب اجتماعی داشتن آماری مشخص از افراد درگیر در آسیب مذکور است، عنوان کرد: در حال حاضر آمار مشخصی درباره آمار اعتیاد کودکان زیر ۱۵ سال و غیر دانش‌آموز نداریم، البته ستاد مبارزه با مواد مخدر در سال‌های اخیر تعدادی پیمایش و مطالعات توصیفی برای شیوع مصرف مواد در جوامع و گروه‌های مختلف ازجمله دانش‌آموزان، کارگران و همچنین پیمایشی تحت‌عنوان «پیمایش ملی خانوار در مورد شیوع مصرف مواد مخدر و روان گردان‌ها در جمعیت عمومی کشور» برای گروه سنین ۱۵ تا ۶۴ سال انجام داده است. کریمی با بیان اینکه ... مطالعه بیشتر